|
دينداري چه فايدهاي براي انسان دارد؟
سيد علي هاشمي
برخي از فوايد دين عبارتند از:
1.
شناخت حقايق عالم
شناخت واقعيت جهان را ميتوان از مهمترين فوايد دين حق دانست.
انديشمندان بسياري در دنيا تلاش دارند از حقايق عالم پرده
بردارند. اين تلاش در امور جزئي و محسوس، موفقيت آميزتر بوده
است؛ اما اين پيشرفتها در مورد شناخت حقايق برتر عالم، اندک
بوده است؛ اگر نگوييم که جز در مواردي پيشرفتي نبوده است يا
پس رفتهايي هم داشتهايم. مباحثي مانند خالق اين جهان کيست؟
چگونه ميتوان با او ارتباط برقرار کرد؟ روابط پديدههاي مادي
با امور معنوي چگونه است؟ آيا انسان غير از جسم خود حقيقت ديگر
هم دارد؟ آيا جهان ديگري هم در وراي اين جهان وجود دارد؟ آيا
بايد به گونه خاصي زيست يا هرگونه که زندگي کنيم به يک نتيجه
ميرسيم؟
مسائل اين گونه از مباحثي است که در حوزه کلان انديشه مطرح است
و متأسفانه انسانها آن چنان که به نوع غذاي خود اهميت ميدهند
و يا به دنبال اطلاع از وضعيت هوا و امور مانند آن هستند، از
انديشه و مطالعه در مورد اين مباحث سرنوشت ساز طفره ميروند.
شايد علت آن هم اين باشد که ثمره و نتيجه مباحث دنيوي، کاملا
محسوس است؛ اما نتايج اعتقادات و رفتارهاي ديني، معمولا چندان
محسوس نيست. علت ديگر هم اين ميتواند باشد که انسان از تقيد و
تعهد ميگريزد. اعتقادات و آموزههاي ديني، انسان را محدود و
مقيد ميکند، به او اجازه هر گونه کاري را نميدهد، قوانين
خاصي را براي ابعاد مختلف فردي، اجتماعي، اقتصادي و... زندگي
وضع ميکند که معمولا اين قوانين، مخالف راحتطلبي انسان است.
با اين حال بايد توجه داشت که اين راحت طلبي، واقعيت را تغيير
نميدهد. انسان عاقل آن نيست که هر طور که پيش آمد زندگي کند؛
بلکه عاقل کسي است که هدف دارد. با آگاهي قدم بر ميدارد. براي
رسيدن به هدف خود سختيها را تحمل ميکند و مراقب است که از
خطرات و دامها بگريزد.
به هر حال، از مهمترين فوائد دين اين است که انسان را در
شناخت اين حقايق کلي جهان هدايت و راهنمايي ميکند. طي اين
مسير بدون هدايت پيامبران الهي، ناممکن است. انسانها آگاهي و
اشراف کامل بر عالم و به خصوص حقايق معنوي و پنهان عالم ندارند
و بدين جهت است که تجربه انسانهايي که به نظريه پردازي در اين
امور بدون استمداد از دين پرداختهاند نشان داده است که جز
حيرت، نااميدي و ارائه نظرياتي ناقص و بيمايه نصيبي
نبردهاند.
2.
رسيدن به سعادت ابدي
ثمره مهم ديگري که بايد براي دين بيان کرد که متناسب به فايده
اول آن است، رساندن انسان به سعادت ابدي است. پيامبران الهي
تلاش کردند اين پيام را به انسانها بدهند که که زندگي خود را
به اين دنيا محدود ندانند؛ بلکه آنان براي جهاني ديگر آفريده
شدهاند که اين دنيا مقدمه آن است و لذتها و شاديهاي آن بسي
برتر از لذتها دنيوي است. لذتهاي دنيوي اندک، همراه با سختي
و ناپايدار است؛ اما لذتهاي اخروي بسيکامل، بدون سختي و
پايدار است.
3.
سعادت دنيوي
دين علاوه بر آن که وظيفه خود را رساندن انسانها به سعادت
اخروي ميداند، مدعي است که سعادت دنيوي انسانها را نيز تأمين
ميکند. اگر انسانها، آن چنان که پيامبران الهي فرمودهاند،
زندگي کنند. جاي ترديد نيست که زندگي انسانها در همين دنيا
بسي گوراتر و آسودهتر از وضعيتي است که امروزه شاهد آن هستيم.
بسياري از مشکلات دنيا، همان اموري است که دين بر آنها انگشت
گذاشته و از انسانها ميخواهد که آنها را برطرف کنند. تلاش
براي برقراري عدالت، دوري از ظلم، احسان و مهرباني، کمک به
مظلوم، آرامش به هنگام برخورد با مشکلات و اعتقاد به اين که
خداوند ياور اوست و در برابر سختيها به او پاداش ميدهد و
ساير آموزههاي ديني، همان اموري هستند که امروزه جنگها،
ستمها، تبعيضها و ... به خاطر رعايت نکردن آنها مشاهده
ميشود.
|